Nianie,opiekunki czy pomoce domowe często pracują w tzw. szarej strefie. Otrzymują umówioną stawkę za swoją pracę, umowa wiążąca strony jest tylko ustna, co miesiąc pieniądze wypłacane są „do ręki”. Ani niania, ani osoba ją zatrudniająca nie odprowadzają podatków, niania nie ma również opłacanych składek na ubezpieczenie społeczne, a w konsekwencji nie odkłada na swoją przyszłą emeryturę. Legalne zatrudnienie niani sprawia jednak jeszcze wiele problemów.

Jakie są zatem legalne sposoby zatrudnienia niani lub opiekunki do dziecka?

Nianię można zatrudnić:

1. na umowę o pracę (pracodawcami są rodzice)

2. na umowę zlecenie

3. niania może otworzyć własną firmę

4. niania może pracować w agencji oferującej usługi opiekunek

Najpopularniejszym sposobem jest zatrudnianie opiekunki na umowę zlecenia.

Ten sposób zatrudnienia jest korzystny zarówno dla rodziców dziecka jak i dla samej opiekunki.

Problem wątpliwości co do przepisów podatkowych w kontekście rozliczania się z fiskusem w przypadku zawierania umowy zlecenia z nianią został poruszony przez posła Waldy Dzikowskiego w interpelacji nr 14508.

Zgodnie z odpowiedzią podsekretarza stanu w Ministerstwie Finansów

„W przypadku umów zlecenia zawieranych między osobami fizycznymi nie prowadzącymi działalności gospodarczej nie występuje płatnik. Przychody z tego tytułu zaliczane są do przychodów z tzw. innych źródeł. Z tych też względów osoba fizyczna (niania czy pomoc domowa) powinna całe przedmiotowe dochody wykazać w rocznym zeznaniu podatkowym”.

Oznacza to, że w ciągu roku ani rodzice, ani opiekunka nie muszą odprowadzać żadnych zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych.

Natomiast po zakończeniu roku podatkowego, do 30 kwietnia roku następnego (czyli za rok 2010 do 30 kwietnia 2011 r.) opiekunka pracująca na umowę zlecenia musi złożyć zeznanie podatkowe wg. skali podatkowej 18% lub 32% i zapłacić podatek dochodowy.

NiestetyResort Finansów nie odniósł się do rozbieżności pomiędzy przepisami podatkowymi, a ubezpieczeniowymi.

Zgodniez przepisami osoba zatrudniająca nianię mimo, iż jest zwolniona z obowiązku odprowadzania zaliczki na podatek dochodowy, ma obowiązek comiesięcznego wpłacania zaliczek na ubezpieczenie społeczne, jest bowiem płatnikiem ZUS.

Wpis opublikowany jest również na portalu niania.pl

Zapraszam na nową odsłonę mojego bloga o prawie medycznym i prawach pacjenta.

Na nim znajdą Państwo niezbędne informacje  związane z prawami pacjenta i dochodzeniem roszczeń będących wynikiem błędów medycznych.

 

 

Niebawem, bo z dniem 1 listopada wchodzi w życie Konwencja o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzona w Hadze dnia 19 października 1996 r. (Dz. U. Nr 172, poz. 1158).

Tym samym przestaną obowiązywać dwie inne Konwencje haskie z 1902 r. i 1961 r.

Celem Konwencji jest przede wszystkim:

1. określenie państwa, które może podejmować środki i działania w celu ochrony dziecka bądź jego majątku;

2. określenie prawa właściwego dla jurysdykcji organów państwa;

3. Określenie prawa właściwego dla odpowiedzialności rodziców.

W  naszym kraju organem centralnym, który będzie pełnił obowiązki związane z wyopełnianiem Konwencji jest Ministerstwo Sprawiedliwości.


 

Rodzice samotnie wychowujący dziecko czyli:

panna, kawaler, wdowa,
wdowiec, osoba pozostająca w separacji orzeczonej prawomocnym wyrokiem
sądu, osoba rozwiedziona, chyba że wychowuje wspólnie co najmniej
jedno dziecko z jego rodzicem

(art. 3, pkt. 17a ustawy o świadczeniach rodzinnych)

ma prawo do pobierania specjalnego dodatku do zasiłku rodzinnego  z tytułu samotnego wychowywania dziecka.

Przysługuje on osobom samotnie wychowującym dziecko (matce lub ojcu, opiekunowifaktycznemu dziecka albo opiekunowi prawnemu dziecka), jeżeli niezostało zasądzone świadczenie alimentacyjne na rzecz dziecka oddrugiego z rodziców dziecka, ponieważ:

  1. drugi z rodziców dziecka nie żyje,
  2. ojciec dziecka jest nieznany,
  3. powództwo o ustalenie świadczenia alimentacyjnego od drugiego zrodziców zostało oddalone.

Dodatek ten wynosi  170 zł na jedno dziecko/ miesięcznie; nie więcej niż 340 zł . Jeżeli dziecko jest niepełnosprawne wówczas dodatek jest powiększany o 80 zł, do kwoty 250 zł na dziecko, nie więcej niż 160 zł na wszystkie dzieci.
Należy pamiętać, że dodatek ten przysługuje również osobom pełnoletnim , w przypadku nauki w szkole  lub szkole wyższej, jeżeli osoba ta nie ukończyła 24 lat, a jej  rodzice nie żyją.



Podstawa prawna: art. 11 a ustawy  z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych

 

Dwa dni temu Parlament Europejski podczas swojej sesji zadecydował o wydłużeniu minimalnego urlopu macierzyńskiego w krajach Unii Europejskiej z 14 do 20 tygodni.

Za wzór parlamentarzystom została postawiona Polska.

W projekcie dyrektywy znalazły się zapisy, by również wzorem naszego kraju maksymalnie utrudnić zwalnianie kobiet w ciąży oraz matek, które wróciły do pracy po urlopie macierzyński.

Eurodeputowani zdecydowali również o tym, że z całego okresu urlopu przynajmniej sześć tygodni urlopu pełnopłatnego ma przypadać na czas po porodzie.

Pracownice za czas przebywania na urlopie macierzyńskim mają otrzymywać 100% swojego ostatniego wynagrodzenia.

Zajęto się również prawami ojców. Urlop ojcowski  w państwach członkowskich ma wynosić przynajmniej dwa tygodnie.

Więcej na temat urlopu macierzyńskiego w UE można przeczytać na stronie Parlament.

O urlopie ojcowskim pisałam również na moim blogu we wpisie Urlop ojcowski, czyli tata na macierzyńskim .

 

W piątek, 15 października  ruszyła kampania społeczna

Kampania jest przede wszystkim poświęcona nowej procedurze sprzeciwu pacjenta wobec opinii lub orzeczenia lekarza

Po więcej informacji na ten temat odsyłam do bloga Medyczne Prawo
 

 

Ostatnio na odwiedzanym przeze mnie forum znalazłam takie oto pytanie:

Jeśli zacznę rodzić, nie mając jeszcze opłaconej składki, to czy mogą się o to do mnie przyczepić w szpitalu (chodzi mi o kwestię ubezpieczenia)? Czy po prostu wystarczy im dowód wpłaty za poprzedni miesiąc, a ja spokojnie mogę po porodzie opłacić składkę za listopad? Jak to dokładnie jest? Z góry dziękuję za odpowiedź.

Udzielona odpowiedź  była prawidłowa – kobieta w ciąży nie musi być ubezpieczona, aby móc korzystać ze świadczeń medycznych. Świadczeniodawcy najczęściej jednak pytają o dokumenty potwierdzające prawo do leczenia.

Więc jak to właściwie jest z tą opieką zdrowotną w ciąży? Co mówią na ten temat przepisy?

Zacznijmy od ustawy zasadniczej. W art.  68 ust. 3 konstytucji RP czytamy:

Władze publiczne są obowiązane do zapewnienia szczególnej opieki zdrowotnej dzieciom, kobietom ciężarnym, osobom niepełnosprawnym i osobom w podeszłym wieku.


szukamy dalej….

Zgodnie z art. 13 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych

Świadczenia opieki zdrowotnej udzielane świadczeniobiorcom innym niż ubezpieczeni są finansowane z budżetu państwa, chyba że przepisy odrębne stanowią inaczej.

Definicję świadczeniobiorców nieubezpieczonych odnajdziemy  w art 2.ust 1 pkt.3 tej ustawy:

Do korzystania ze świadczeń opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych na zasadach określonych w ustawie mają prawo:

inne, (…), osoby posiadające obywatelstwo polskie i  posiadające miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, które nie ukończyły 18. roku życia lub są w okresie ciąży, porodu i połogu

– zwane dalej „świadczeniobiorcami”.

A zatem z powyższych przepisów wynika, że kobieta w okresie ciąży, porodu i połogu nie musi być objęta ubezpieczeniem zdrowotnym, aby przysługiwały jej świadczenia opieki zdrowotnej.

Świadczenia te, zgodnie § 2.ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 18 lipca 2008 r. w sprawie sposobu i trybu finansowania z budżetu państwa świadczeń opieki zdrowotnej finansowane są w całości z

Narodowego Funduszu Zdrowia,  ze środków budżetu państwa, zczęści, której dysponentem jest minister zdrowia.

Podsumowując kobieta jest uprawniona do leczenia bezpłatnego na podstawie faktu, że jest w ciąży. Świadczeniodawcy zaś nie mają prawa żądać od ciężarnych dokumentów potwierdzających prawo do leczenia bezpłatnego, ani świadczenia odmówić w przypadku braku takiego dokumentu.

Zupełnie inną kwestią są dodatkowe ubezpieczenia zdrowotne oferujące bogate pakiety usług dla kobiet w ciąży.

 

Definicja mobbingu została wprowadzona do kodeksu pracy w 2004 r. Zgodnie z nią

Mobbing oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników. 

W przypadku gdy pracownik mobbingowany doznał rozstroju zdrowia będzie mógł on dochodzić od pracodawcy zadośćuczynienia. Podobnie będzie w przypadku, gdy pracownik z powodu mobbingu rozwiązał z pracodawcą umowę o pracę.

Na stronie Krajowego Stowarzyszenia Antymobbingowego można znależć przykłady, co należy zrobić jeżeli padło się ofiarą mobbingu.
Żeby zrozumieć czym mobbing naprawdę jest polecam lekturę tej strony.  Zamieszczono na niej 45 cech mobbingu opracowanych przez szwedzkiego psycholga Heinza Leymann’a .

Pamiętaj -przeciwdziałanie mobbingowi to podstawowy obowiązek pracodawcy.

 

 

Dzisiaj wpis wspólny dla moich blogów: Temida Jest Kobietą oraz Prawo Medyczne .

Kilka dni temu świat obiegła informacja, że medycznego Nobla otrzymał brytyjski fizjolog Robert  Geoffrey Edwards, który opracował metodę in vitro. To dzięki niemu w 1978 r. na świat przyszło pierwsze superbabe – Louise Brown. Być może fakt  ten będzie impulsem do przyspieszenia prac dotyczących ustawy o in vitro w naszym kraju. O tym, że problem jest palący świadczą choćby dyskusje toczące się na forach internetowych.

Polskie prawo

Konstytucja RP mówi:

art. 18 -Małżeństwo jako związek kobiety i mężczyzny,
rodzina, macierzyństwo i rodzicielstwo znajdują się pod ochrona i opieka Rzeczypospolitej Polskiej.
 

art. 47 –  Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym.

art. 68-1.Każdy ma prawo do ochrony zdrowia.
2. Obywatelom, niezależnie od ich sytuacji materialnej,
władze publiczne zapewniają równy dostęp doświadczeń opieki zdrowotnej finansowanej ze środków publicznych. Warunki i zakres udzielania świadczeń określa ustawa.

 

Prace legislacyjne (główne projekty)

1. Projekt ustawy z 2004r . – o świadomym rodzicielstwie

2. Powołanie Zespołu ds. Bioetyki, pod przewodnictwem posła Gowina. Wynikiem prac był projekt ustawy o ochronie genomu ludzkiego oraz Polskiej Radzie Bioetycznej i zmianie innych ustaw z dnia 10 grudnia 2008 r.

3. Projekt przygotowany przez Społeczny Zespół ds. Przygotowania Obywatelskiego Projektu Ustawy w sprawie Zapłodnienia in Vitro – Ustawa o zmianie ustawy o pobieraniu, przechowywaniu i przeszczepianiu komórek, tkanek i narządów

Najnowsze prace w Sejmie

Obecnie w lasce marszałkowskiej znajduje się aż 6 projektów regulujących w różny sposób kwestię in vitro. Są to:

  • projekt autorstwa Jarosława Gowina (PO)
  • projekt autorstwa Małgorzaty Kidawy-Błońskiej (PO)
  • projekt Bolesława Piechy (PiS) – zakazujący in vitro
  • projekt PiS (sprawozdawca Teresa Wargocka) – zakazujący in vitro
  • projekt Joanny Senyszyn
  • projekt społeczny złożony przez Marka Balickiego

Marszałek Sejmu zapowiedział sejmową debatę na 20 października (I czytanie projektów) Wszystkie, zgodnie z jego zapowiedzią miały zostać skierowane do prac w Komisji Zdrowia.

Więcej na temat najnowszych prac w sejmie można przeczytać w artykułach:

Sejmowa debata o in vitro już 20 października

Balicki: Coraz bardziej zgadzamy się z posłami PO w sprawie in vitro

Marszałek Sejmu: projekty w sprawie in vitro przekazuję do komisji

 

Ciąża to specyficzny okres w życiu każdej kobiety. Dzisiaj, w części pierwszej, przedstawię uprawnienia kobiet w ciąży zapisane w Kodeksie Pracy.

Art. 177. § 1. Pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać umowy o pracę w okresie ciąży, a także w okresie urlopu macierzyńskiego pracownicy, chyba że zachodzą przyczyny uzasadniające rozwiązanie umowy bez wypowiedzenia z jej winy i reprezentująca pracownicę zakładowa organizacja związkowa wyraziła zgodę na rozwiązanie umowy.
§ 2. Przepisu § 1 nie stosuje się do pracownicy w okresie próbnym, nie przekraczającym jednego miesiąca.
§ 3. Umowa o pracę zawarta na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający jeden miesiąc, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, ulega przedłużeniu do dnia porodu.
§ 31. Przepisu § 3 nie stosuje się do umowy o pracę na czas określony zawartej w celu zastępstwa pracownika w czasie jego usprawiedliwionej nieobecności w pracy.
§ 4. Rozwiązanie przez pracodawcę umowy o pracę za wypowiedzeniem w okresie ciąży lub urlopu macierzyńskiego może nastąpić tylko w razie ogłoszenia upadłości lub likwidacji pracodawcy. Pracodawca jest obowiązany uzgodnić z reprezentującą pracownicę zakładową organizacją związkową termin rozwiązania umowy o pracę. W razie niemożności zapewnienia w tym okresie innego zatrudnienia, pracownicy przysługują świadczenia określone w odrębnych przepisach. Okres pobierania tych świadczeń wlicza się do okresu zatrudnienia, od którego zależą uprawnienia pracownicze.
§ 5. Przepisy § 1, 2 i 4 stosuje się odpowiednio także do pracownika-ojca wychowującego dziecko w okresie korzystania z urlopu macierzyńskiego. 

Zgodnie z powyższym przepisem pracodawca nie może wypowiedzieć umowy o pracę pracownicy, która jest w ciąży. Niestety, od tej zasady są wyjątki.

Pracownice w ciąży nie są chronione przed zwolnieniem z pracy w przypadku:
1. rozwiązania umowy o pracę z jej winy, na postawie art. 52 Kodeksu Pracy

§ 1. Pracodawca może rozwiązać umowę o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika w razie:
1)    ciężkiego naruszenia przez pracownika podstawowych obowiązków pracowniczych,
2)    popełnienia przez pracownika w czasie trwania umowy o pracę przestępstwa, które uniemożliwia dalsze zatrudnianie go na zajmowanym stanowisku, jeżeli przestępstwo jest oczywiste lub zostało stwierdzone prawomocnym wyrokiem,
3)    zawinionej przez pracownika utraty uprawnień koniecznych do wykonywania pracy na zajmowanym stanowisku.
§ 2. Rozwiązanie umowy o pracę bez wypowiedzenia z winy pracownika nie może nastąpić po upływie 1 miesiąca od uzyskania przez pracodawcę wiadomości o okoliczności uzasadniającej rozwiązanie umowy.
§ 3. Pracodawca podejmuje decyzję w sprawie rozwiązania umowy po zasięgnięciu opinii reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, którą zawiadamia o przyczynie uzasadniającej rozwiązanie umowy. W razie zastrzeżeń co do zasadności rozwiązania umowy zakładowa organizacja związkowa wyraża swoją opinię niezwłocznie, nie później jednak niż w ciągu 3 dni. 

2. Gdy  pracownica jest zatrudniona na umowę o pracę na okres próbny, który nie przekracza jednego miesiąca.
3. Pracownica jest zatrudniona na zastępstwo.
4. Pracodawca ogłosił upadłość lub likwidację zakładu pracy.

Pracownica, która zawarła umowę o pracę na czas określony lub na czas wykonania określonej pracy albo na okres próbny przekraczający miesiąc, a umowa ta uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, zachowuje status pracownika do czasu porodu.  Status ten traci w dniu porodu, co oznacza, że nie przysługuje jej urlop macierzyński. Kobieta ma jednak prawo do zasiłku macierzyńskiego.

A co w sytuacji, gdy kobieta otrzymała wypowiedzenie umowy o pracę, a następnie dowiedziała się, że jest w ciąży, bądź też zaszła w ciążę w trakcie biegu wypowiedzenia?

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 29 marca 2001 r. (I PKN 330/00)

Pracownica, która początkowo nie kwestionowała wypowiedzenia jej umowy o pracę, może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną, gdy po dokonaniu wypowiedzenia okazało się, że jest w ciąży lub gdy w okresie wypowiedzenia zaszła w ciążę. 

Ponadto pracodawcom nie wolno zatrudniać ciężarnych w nadgodzinach bądź w porze nocnej ; pracownicy nie wolno delegować poza stałe miejsce pracy, jak też zatrudniać jej w systemie przerywanego czasu pracy (art. 178 i 178(1) Kodeksu Pracy).

Jeżeli pracownica  wykonuje pracę szkodliwą dla zdrowia pracodawca jest obowiązany dostosować warunki pracy, skrócić czas pracy lub przenieść pracownicę do innej pracy bądź też zwolnić ją od obowiązku świadczenia pracy (z zachowaniem prawa do wynagrodzenia oraz dodatku wyrównawczego).