Ubezpieczenie chorobowe po zasiłku macierzyńskim – musisz zgłosić się ponownie

Autorka: Katarzyna Przyborowska, radczyni prawna, Temida Jest Kobietą. Stan prawny na 7 października 2026 r. Pierwsza wersja wpisu: 2 listopada 2018 r.

Prowadzisz firmę, płaciłaś dobrowolne chorobowe, urodziłaś dziecko i dostałaś zasiłek macierzyński. Zasiłek się kończy, a Ty dalej płacisz składkę chorobową. Czy jesteś ubezpieczona? Według Sądu Najwyższego nie, dopóki nie zgłosisz się do ZUS ponownie.

Najważniejsze w skrócie

• Po zasiłku macierzyńskim dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorczyni nie wraca samo. Tak orzekł Sąd Najwyższy w składzie 7 sędziów w 2019 r. (III UZP 2/19).
• Musisz złożyć nowe zgłoszenie do ubezpieczenia chorobowego (ZUS ZUA).
• Jeśli zgłosisz się w ciągu 7 dni, ubezpieczenie zacznie się od wskazanego dnia. Później – dopiero od dnia złożenia zgłoszenia.
• Samo opłacanie składki chorobowej bez zgłoszenia nie wystarczy.
• Jeśli ZUS nie poinformował Cię o obowiązku, a składki płaciłaś, możesz wygrać w sądzie. Od odmowy zasiłku warto się odwołać.

Dlaczego chorobowe nie wraca po zasiłku?

Przez lata część oddziałów ZUS wymagała ponownego zgłoszenia, a część nie. W 2018 r. pisałam tu, że ten obowiązek nie wynika z przepisów. Spór rozstrzygnął Sąd Najwyższy w uchwale siedmiu sędziów z 2019 r. (III UZP 2/19).

Według SN dobrowolne ubezpieczenie chorobowe przedsiębiorczyni ustaje, gdy zaczyna pobierać zasiłek macierzyński. Po zakończeniu zasiłku trzeba więc przystąpić do niego od nowa. Sąd przyznał, że przepisy są dalekie od doskonałości, ale nie może ich poprawiać za ustawodawcę.

Co zrobić po zakończeniu zasiłku macierzyńskiego?

1. Sprawdź datę końca zasiłku w decyzji albo na PUE/eZUS.
2. W ciągu 7 dni od tej daty złóż w ZUS zgłoszenie ZUS ZUA obejmujące ubezpieczenie chorobowe. Jeśli rozlicza Cię księgowa, ustal z nią termin z wyprzedzeniem.
3. Opłacaj składki, w tym chorobową, w terminie i w pełnej wysokości.

Dobrowolne ubezpieczenie chorobowe zaczyna się od dnia wskazanego w zgłoszeniu, jeśli złożysz je w terminie. Spóźnione zgłoszenie działa dopiero od dnia, w którym wpłynęło do ZUS (art. 14 ust. 1 i 1a ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych).

ZUS odmówił zasiłku chorobowego po macierzyńskim. Co dalej?

Odwołaj się. W 2023 r. Sąd Najwyższy przyjął, że jeśli ZUS nie pouczył ubezpieczonej o obowiązku zgłoszenia, a ona podjęła odpowiednie działania, np. płaciła składki, może zachować ciągłość ubezpieczenia (wyrok z 23 maja 2023 r., II USK 355/22). Podobnie orzekł Sąd Okręgowy w Tarnobrzegu w sprawie przedsiębiorczyni, w której wspierał ją Rzecznik MŚP (wyrok z 10 sierpnia 2023 r., III U 199/23).

Na odwołanie od decyzji ZUS masz miesiąc od jej doręczenia. Jak je przygotować, opisałam we wpisie ZUS odmawia Ci prawa do świadczenia? Możesz się odwołać do sądu.

FAQ

Czy po zasiłku macierzyńskim muszę ponownie zgłosić się do chorobowego?

Tak, jeśli prowadzisz firmę i chorobowe było dobrowolne. Według uchwały SN z 2019 r. (III UZP 2/19) ubezpieczenie nie wraca automatycznie.

Ile mam czasu na zgłoszenie?

7 dni od zakończenia zasiłku. Wtedy ubezpieczenie zacznie się od wskazanego dnia. Po terminie – od dnia złożenia zgłoszenia.

Płaciłam składkę chorobową, ale się nie zgłosiłam. Czy mam szansę na zasiłek?

Tak, jeśli ZUS nie poinformował Cię o obowiązku zgłoszenia. Sądy uznają wtedy ciągłość ubezpieczenia (np. SN, II USK 355/22). Od odmowy trzeba się odwołać.

Podstawa prawna i orzecznictwo

• Ustawa z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, t.j. Dz.U. z 2026 r. poz. 199: art. 11 ust. 2, art. 14 ust. 1 i 1a.
• Uchwała 7 sędziów SN z 12 lipca 2019 r., III UZP 2/19.
• Wyrok SN z 23 maja 2023 r., II USK 355/22.
• Wyrok SO w Tarnobrzegu z 10 sierpnia 2023 r., III U 199/23.

Przeczytaj także

• Czy można prowadzić firmę na zasiłku macierzyńskim?
• Urlop macierzyński a zasiłek macierzyński – kto ma prawo do czego?
• Kontrola ZUS w ciąży – jak wygrać sprawę o zasiłek

Katarzyna Przyborowska jest radczynią prawną z Warszawy. Zajmuje się prawem pracy, ubezpieczeniami społecznymi i sprawami z ZUS. Pomaga przedsiębiorczym kobietom i rodzicom, a w Temida Jest Kobietą tłumaczy prawo ludzkim językiem.